بیت کوین به زبان آدمیزاد

۱۰ دی ۱۳۹۶ ساعت : ۱۲:۳۰

کارگاه آشنایی با بیت کوین چهارشنبه‌ی گذشته در دانشکده اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد. مدرس کارگاه آقای سعید مسگری کارشناس و تحلیلگر اقتصادی بودند و کارگاه با استقبال خوبی روبرو شده بود.

در این دوره‌ی دو ساعته مدرس ابتدا به معرفی تاریخ پیدایش پول پرداخت و پس از آن به ارزهای دیجیتال رسید. می‌دانیم که بعد از مبادله‌ی کالا با کالا، طلا و سکه‌ها به عنوان پول مبادله شدند و پس از آن بود که اسکناس به عنوان رسید دریافت طلا، وارد بازار شد و در واقع طلا پشتوانه‌ی اسکناس بود. در سال 1971 آمریکا رابطه بین طلا و پول را قطع کرد و دیگر ارزش پول به طلا نبود، بلکه به اقتصاد پشتوانه‌ی آن بود.

هم‌زمان با بحران مالی بزرگ 2007 در آمریکا و کل دنیا، ساتوشی ناکاموتو با انتشار مقاله‌ای، پول جدیدی را معرفی کرد که در دست کنترل دولت نبود و بدین ترتیب ارزهای دیجیتال متولد شدند. مهم‌ترین ویژگی ارزهای دیجیتال این است که توسط بانک‌ها ساخته ‌نشده، هیچ نهاد یا فردی مسئول‌شان نیست و هیچ پشتوانه‌ای ندارند. این ارزها مبتنی بر رمزنگاری بوده و با استفاده از کدهای کامپیوتری درست می‌شوند. برای هر ارز پروتکل مخصوصی وجود دارد که کدها بر اساس آن چارچوب تولید می‌شوند.

شاید بیت کوین معروف‌ترین و شناخته‌شده‌ترین ارز دیجیتال باشد، اما جالب است بدانیم که امروزه بیش از هزار ارز دیجیتال وجود داشته و بعد از بیت کوین، اتریوم، مونرو، لایت کوین و دش در رده‌های بعدی هستند. بسیاری از این ارزها الگو گرفته از بیت کوین می‌باشند.

مزیت ارزهای دیجیتال:

  • کاهش مداخله و نقش دولت
  • پول بدون مرز و فراگیر
  • حذف واسطه‌ها
  • کارمزدهای بسیار اندک
  • سرعت انتقال بالا
  • امنیت و کنترل
  • شفافیت و بی‌طرف بودن

تهدیدات ارزهای دیجیتال:

  • استفاده برای اهداف غیرقانونی و پول‌شویی
  • کاهش قدرت قانون‌گذاری و نظارت دولت
  • کاهش قدرت دولت در کنترل بازارهای مالی و استفاده از ابزارهای مالی

در سیستم ارزهای دیجیتال، روش پرداخت فردبه‌فرد یا B2B بوده که امکان پرداخت بدون هیچ واسطه‌ای را مهیا می‌سازد. قوانین این سیستم با توافق 95% اعضا تغییر می‌کند و در واقع کاربران مالکان سیستم‌اند. اگر بخواهیم به زبان ساده توضیح دهیم، معاملات بیت کوینی در دفتر کلی ثبت می‌شود که بلاک چین نام دارد. بلاک چین در واقع بستری ست که به ما امکان استفاده از بیت کوین را می‌دهد. خیلی خیلی ساده‌تر، رابطه بیت کوین و بلاک چین را می‌توان شبیه ایمیل و اینترنت دانست. بلاک چین یک سیستم غیرمتمرکز و خودکنترل است که می‌تواند به صورت کاملاً امن و با امکان هک صفر، معاملات دیجیتالی را در خود نگه دارد.

برای انجام معاملات و خریدوفروش بیت کوین، افراد تراکنش خود را در قلاب یک بلاک در سیستم اعلام می‌کنند. سپس منتظر می‌مانند تا تراکنششان توسط ماینرها تائید شود. ماینر یا استخراج‌کننده فردی ست که با استفاده از الگوریتم‌ها و برنامه‌های بسیار پیچیده، تائید می‌کند که کد شما حقیقی و واقعی است و قابل معامله است. هر کد در واقع یک عبارت 64 کاراکتری هگزادسیمالی (در مبنای 16) است که هر کاراکتر آن عددی از 0تا 9 یا حرفی از a تا f است. برای تائید هر کد و حدس زدن اینکه کد قابل‌قبول است یا نه، سیستم به ماینرها ده دقیقه فرصت می‌دهد. سختی یا difficulty این فرآیند هر دو هفته یک‌بار به‌روز می‌شود.

 در ازای هر تائید بلاک توسط هر ماینر، سیستم به ماینر مذکور 12.5 بیت کوین پاداش می‌دهد و از این طریق بیت کوین‌ها تولید می‌شوند. در ابتدا این میزان پاداش 50 عدد بوده اما طبق پروتکل بعد از هر 210هزار بلاک تائید شده در سیستم، این رقم به نصف کاهش می‌یابد. زمان تقریبی برای این نصف شدن چهار سال است و می‌توان نتیجه گرفت تا سال 2140 میزان پاداش به صفر می‌رسد و بیت کوین جدیدی ایجاد نخواهدشد. طبق این تصاعد در نهایت 21میلیون بیت کوین تولید خواهد شده‌بود. تاکنون 16.7 میلیون بیت کوین وجود دارد.

توجه کنید که ما برای سادگی بیان، از عبارت فرد استخراج‌کننده یا ماینر استفاده کردیم اما بهتر است بدانیم که فرآیند ماینینگ به‌شدت سخت و پیچیده بوده و توسط گروه‌های بسیار بزرگ انجام می‌شود. این فرایند در ابتدا با کامپیوترهای معمولی قابل انجام بود اما با بالا رفتن میزان سختی، نیاز به پردازنده‌های قوی مخصوص احساس شد و دستگاه‌هایی نیز بدین منظور ساخته شدند. این دستگاه‌ها برق بسیار بسیار زیادی مصرف می‌کنند که در حال حاضر به‌اندازه‌ی کشور هفتادودوم جهان در لیست مصرف برق، انرژی می‌سوزاند و تا سال 2020 به رده‌های اول خواهد رسید.

در سال 2010 قیمت هر بیت کوین 0.39 دلار بود که در روندی عموماً افزایشی و متأثر از اتفاقات سیاسی اقتصادی، به نرخ عجیب این روزهایش رسیده است.

در ادامه‌ی کارگاه به چالش‌های پیش روی بیت کوین پرداخته شد،  عوامل مؤثر بر قیمت آن بررسی شد و نیز گریز به وضعیت بیت کوین در اقتصاد ایران زده شد. همچنین در مورد روش‌های تهیه بیت کوین و مراحل خرید آن و نیز روش‌های نگهداری بیت کوین و انواع کیف پول‌ها-با توجه به دشواری نگهداری و احتمال گم شدن بالا و نیز عدم امکان بازیابی- توضیح داده شد.

در پایان هم سناریوهای احتمالی برای آینده‌ی بیت کوین مورد بررسی قرار گرفت و به سوالات شرکت‌کنندگان پاسخ داده شد.